เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2569 ตัวแทนเยาวชนจากโครงการ SHIELD ที่ เซฟ เดอะ ชิลเดรน ดำเนินการร่วมกับ ECPAT Foundation ได้เข้าร่วมกิจกรรม Safer Internet Day Thailand 2026 ซึ่งจัดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยบนโลกออนไลน์และเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองและข้อเสนอแนะต่อสถานการณ์ภัยดิจิทัลในปัจจุบัน  

อินและโมจิ ตัวแทนสองคนจากโครงการ SHIELD ที่มาจากภาคเหนือ ได้มาร่วมแบ่งปันประสบการณ์ในฐานะผู้ใช้โลกออนไลน์ตัวจริง และได้เล่าถึงบรรยากาศภายในงานว่ามีความครึกครื้นเต็มไปด้วยผู้คนจากหลากหลายภาคและหลายประเทศ  มีการให้ความรู้จากหลายบูธกิจกรรมสำหรับทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ได้ตอบคำถามและเล่นเกมเกี่ยวกับสื่อออนไลน์และการให้ความรู้เรื่องการป้องกันเด็กในหลากหลายรูปแบบ 

พื้นที่แลกเปลี่ยนที่ทำให้เห็นว่า “ผู้ใหญ่แคร์เด็ก” 

สำหรับโมจิ การได้แลกเปลี่ยนกับผู้ใหญ่ภายในงานนี้ ทำให้มุมมองของเธอเปลี่ยนไป 

“ผู้ใหญ่มีความแคร์เด็กในเรื่องของการใช้สื่อออนไลน์มาก ๆ ค่ะ ซึ่งปกติเราจะเห็นแต่มุมมองของเด็กและไม่ได้คิดว่าผู้ใหญ่จะใส่ใจเราขนาดนี้ แต่จริง ๆ แล้ว ผู้ใหญ่ให้ความสนใจเรามาก เขาพยายามจะปกป้องเราจากโลกออนไลน์ซึ่งอาจจะไม่ได้มีแต่ด้านที่ดีเสมอไป” 

AI กรูมมิ่ง และการบูลลี่ - ความท้าทายที่ต้องตามให้ทัน 

ทั้งอินและโมจิเห็นว่ามีหลายสิ่งบนโลกออนไลน์ที่ยังคงเป็นปัญหาที่ทุกฝ่ายควรให้ความสำคัญ โดยอินได้เน้นถึงประเด็นเรื่องการใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ที่ในปัจจุบันสามารถนำมาใช้สร้างภาพหรือวิดีโอที่แนบเนียนจนดูแทบไม่ออก 

“AI มีหลายรูปแบบ และ AI มีการพัฒนาไปตามยุคสมัย หนูอยากให้คนตาม AI ให้ทันและอย่าเชื่อถือข่าวสารที่ใช้ AI ดัดแปลง” อินบอก อีกประเด็นหนึ่งที่เธอสนใจคือเรื่องของการกรูมมิ่ง หรือการสร้างความสนิทสนมที่จะนำไปสู่การล่อลวงและฉวยโอกาส ซึ่งเธอได้บอกว่า “มันจะนำไปสู่ภัยออนไลน์รูปแบบอื่นๆ เช่น การแบล็คเมลล์ทางเพศ และการเผยแพร่ข้อมูลส่วนตัว” 

ทางด้านโมจิได้สะท้อนถึงปัญหาเรื่องไซเบอร์บูลลี่หรือการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ ซึ่งเธอมองว่าเป็นสิ่งที่พบได้บ่อยมากในปัจจุบัน 

“ผู้ใหญ่บางคนอาจจะมองว่าไม่ได้เป็นเรื่องใหญ่ แต่กับเด็กที่ยังไม่ได้แข็งแกร่งและผ่านอะไรมามากพอ เวลาโดนบูลลี่เรื่องรูปร่างหน้าตา จะทำให้คิดมาก และเป็นซึมเศร้า ซึ่งตอนนี้ในประเทศเรามีเด็กเป็นซึมเศร้าเพิ่มขึ้นมาก อยากให้ใส่ใจเรื่องการบูลลี่ จะลดการบูลลี่อย่างไร ทำอย่างไรให้เด็กมีความมั่นใจมากขึ้น และไม่คิดมากเรื่องรูปร่างหน้าตา” 

เสียงของเยาวชนกับการกำหนดนโยบาย 

ในฐานะผู้ที่ใช้งานคลุกคลีกับโลกออนไลน์ในชีวิตประจำวัน ทั้งสองเห็นตรงกันว่าเสียงของเด็กและเยาวชนมีความสำคัญมากต่อการกำหนดนโยบายในด้านนี้ 

“เยาวชนเป็นกลุ่มใหญ่ที่ใช้โซเชียลมีเดีย แถมใช้บ่อยและทุกเวลา หากการกำหนดนโยบายมาจากผู้ใหญ่ บางนโยบายอาจจะไม่ได้ตรงกับปัญหาของเรามากขนาดนั้น มันอาจจะยังเข้าไม่ถึงพวกเรา” อินบอก  

และเพราะเด็กคือผู้ที่ใช้พื้นที่ออนไลน์อย่างต่อเนื่อง โมจิจึงเสริมว่า 

“อยากให้ทุกคนนึกถึงความปลอดภัยบนโลกออนไลน์มากกว่านี้ เพราะตอนนี้ยังไม่สามารถคัดกรองหรือกลั่นกรองข่าวสารหรือเนื้อหาจากสื่อได้ สื่อบางอย่างยังไม่เหมาะสมต่อเด็ก”  

จากเวทีงานสู่โรงเรียนและชุมชน 

หลังจบงาน ความตั้งใจของอินไม่ได้หยุดอยู่ที่เพียงเวทีนี้ แต่ยังตั้งใจจะนำความรู้ที่เธอได้รับไปเผยแพร่ต่อด้วย 

“อยากนำความรู้เรื่อง AI ไปเผยแพร่ต่อคนในชุมชนค่ะ หลังจากที่ได้เรียนรู้ในเรื่องของ AI หนูคิดว่าคนในชุมชนยังไม่ได้รับความรู้ในเรื่องนี้ อาจจะหลงเชื่อและเสพย์ข่าวในทางที่ผิด” 

เช่นเดียวกัน โมจิเองก็อยากส่งต่อความรู้ให้กับกลุ่มที่ยังเข้าไม่ถึงข้อมูลเรื่องภัยออนไลน์มากนัก 

“อยากนำไปเผยแพร่ให้ผู้สูงอายุ คนพิการ และกลุ่มเด็กและผู้สูงอายุที่เป็นชนเผ่าค่ะ เพราะกลุ่มนี้ยังไม่ค่อยได้รับข้อมูล หรือเนื้อหาเกี่ยวกับภัยออนไลน์ ผู้สูงอายุอาจจะโดนหลอกเกี่ยวกับเรื่องของการใช้ AI และคอลเซ็นเตอร์ อาจจะหลงเชื่อง่าย” 

สำหรับน้อง ๆ ผู้เข้าร่วมโครงการ SHIELD การได้ร่วมงาน Safer Internet Day 2026 นี้ไม่ได้เป็นแค่การได้แสดงความคิดเห็นของตนเอง แต่คือการพิสูจน์ว่าเสียงของเยาวชนมีความหมาย พวกเขาไม่ได้ต้องการเพียงการปกป้อง แต่ต้องการการรับฟังและการมีส่วนร่วมในการออกแบบโลกดิจิทัลที่พวกเขาใช้ชีวิตในทุกๆวัน 

เซฟ เดอะ ชิลเดรน เชื่อว่าเมื่อเด็กได้รับพื้นที่ปลอดภัยในการส่งเสียง การเปลี่ยนแปลงก็สามารถเริ่มต้นขึ้นได้จริง